Egzamin, sprawdzian, test… Dla wielu osób – zarówno dorosłych, jak i dzieci oraz młodzieży – to nie tylko wyzwanie edukacyjne, ale także duże obciążenie emocjonalne. Napięcie, lęk, presja i myśli typu „na pewno mi się nie uda” potrafią skutecznie zablokować potencjał, nawet wtedy, gdy dana osoba jest dobrze przygotowana. Dotyczy to zarówno codziennych sprawdzianów, jak i ważnych momentów, takich jak egzamin ósmoklasisty, matura czy egzamin na prawo jazdy.
Dlatego w pracy psychologicznej i pedagogicznej tak ważne jest zatrzymanie się przy myślach, które pojawiają się w kontekście egzaminu, oraz sprawdzenie, czy są one wspierające, czy wręcz przeciwnie – osłabiające i generujące stres.
Właśnie z myślą o pracy z tym tematem dzielę się bezpłatną kartą pracy „Wspierające myśli”, która pochodzi z zestawu „Będę zdawać egzamin” i którą możesz pobrać oraz wykorzystać w swojej pracy z dziećmi, młodzieżą lub dorosłymi.
Myśli mają ogromny wpływ na emocje i zachowanie. To, co mówimy do siebie w myślach przed egzaminem i w jego trakcie, może zarówno obniżać, jak i wzmacniać poczucie własnej skuteczności, zwiększać lub zmniejszać poziom lęku, a także wpływać na koncentrację i pamięć. Praca z myślami wspierającymi pomaga dzieciom i młodzieży zauważyć swoje automatyczne przekonania, odróżnić myśli pomocne od tych, które przeszkadzają, oraz budować bardziej realistyczne i wzmacniające komunikaty wobec siebie.
Jak pracować z kartą „Wspierające myśli”?
Z kartą można pracować na dwa sposoby. Można wybrać wariant plastyczny lub bardziej ruchowy.
W pierwszym wariancie zaproś osobę do przyjrzenia się myślom zapisanym na karcie pracy, które pojawiają się u niej w związku z egzaminem, a następnie poproś o wybranie dwóch kolorów kredek. Zachęć do pokolorowania prostokątów znajdujących się w górnej części karty według własnego uznania – na przykład jeden kolor może symbolizować myśli wspierające, a drugi myśli niewspierające. Następnie, posługując się wybranymi kolorami, jej zadaniem jest określenie, zgodnie z własnym odczuciem, czy dana myśl jest wspierająca, czy niewspierająca.
Alternatywnie można zaproponować wersję bardziej ruchową. W tym wariancie myśli umieszczone na karcie powinny zostać wycięte, a następnie układane pod dwoma napisami: „myśl, która wspiera” oraz „myśl, która nie wspiera”.
Po wykonaniu ćwiczenia warto zaprosić dziecko lub nastolatka do krótkiej rozmowy o tym, co pojawiło się w trakcie pracy. Można zapytać, które myśli pojawiają się najczęściej i jakie uczucia im towarzyszą, a także które z nich najbardziej pomagają, a które najbardziej przeszkadzają w myśleniu o egzaminie. To dobry moment na normalizację doświadczeń i pokazanie, że wiele osób – niezależnie od tego, do jakiego egzaminu się przygotowują – doświadcza podobnych myśli.
Kolejnym krokiem może być wybranie jednej lub dwóch myśli niewspierających i wspólne zastanowienie się, czy są one w stu procentach prawdziwe. Można poszukać dowodów „za” i „przeciw” danej myśli albo sprawdzić, czy dana osoba powiedziałaby to samo komuś bliskiemu w podobnej sytuacji. Następnie warto spróbować przekształcić te myśli w bardziej pomocne – realistyczne i dające poczucie sprawczości.
Jeżeli potrzebujesz więcej kart pracy - zajrzyj tutaj.
Na koniec można zaprosić dziecko lub nastolatka do wybrania jednej wspierającej myśli, która najbardziej do niego pasuje, i potraktowania jej jako swojej „myśli na egzamin”. Można ją zapisać, ozdobić lub umówić się, że zostanie przypomniana tuż przed wejściem na egzamin albo w trakcie, gdy pojawi się napięcie.
Karty Pracy - rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne "Będę zdawać egzamin"
Jeśli ta karta jest dla Ciebie pomocna i chcesz pracować z tematem egzaminu szerzej, więcej podobnych ćwiczeń znajdziesz w zestawie „Będę zdawać egzamin”. To komplet kart, które krok po kroku wspierają w radzeniu sobie z myślami i emocjami związanymi z egzaminami oraz pomagają przygotować się do nich, budując większe poczucie spokoju i pewności siebie.
Udostępnij